معادن زمينهاى اطراف شهر را مىكنند [ و ] خاكش را در آب مىشويند . پارچه‌هاى طلاى ساخته ، سنگهاى قديمى از طلا و نقره و مس ، سنگهاى مختلف مثل عقيق و سليمانى به خطهاى مختلف و نقشها [ يى ] از تصوير آدم و جميع حيوانات بر آنها نقش كرده ، پيدا مىكنند . گاهى ياقوت سرخ و كبود و زرد [ و ] گاه زمرد يافت مىشود . بعضى اشكال مجسمهء كوچك پيدا شده است . يهود آنها را خريده به فرنگيها مىفروشند و به خارج مىفرستند . ريگ و خاك رودخانه را هم مىشويند . بعضى پارچه‌هاى طلا پيدا مىكنند . جمعى هستند كه گذرانشان از همين ممر مىشود . مردمش بدلهجه ، مفسد ، طمّاع ، ممسك [ و ] جسته‌جسته در ميان آنها مردم خوب پيدا مىشود . [ 179 ب ] ببوك آباد از همدان الى ببوك آباد كه مشهور به بىببك آباد است هشت ساعت [ است ] . « 1 » تا دو ساعت اول منزل دهات آباد ، محل زراعت ، آبهاى جارى ، عمارات و باغات بسيار است . بعد از آن كوهى است موسوم به قانلىداغ . « 2 » نزديك به چهار ساعت بايد از آن كوه گذشت . آب و آبادى ندارد . به قدر يك ساعت به آخر كوه مانده ، چشمهء كوچكى است . قراولخانه [ اى ] در سرچشمه ساخته‌اند به جهت اينكه گاهى اشرار طوايف در وقت عبور قافله دست‌انداز [ ى ] مىكنند . پس از گذشتن از كوه ، جلگهء ببوك آباد است . به فاصلهء دو ساعت يا زياده به آبادى ببوك آباد مىرسد . ده بزرگ معتبر آبادى است . زراعت زياد [ و ] باغات بسيار دارند . باراندازهاى بسيار به‌جهت عبور قافله ساخته‌اند . آبش از قنات [ و ] هوايش ملايمتر از خود همدان [ است ] . مردمش ترك‌زبان [ اند ] . سالهاى سال است كه مالكين اين ملك از عرفاى [ 180 آ ] ايران‌اند و مردمان خوبى هستند .

--> ( 1 ) . در سفرنامهء عتبات بوبوك آباد ( ص 39 ) و در پيوست همين كتاب ( شرح منازل ) ببوك آباد ( ص 220 ) آمده است . ببوك آباد دهى از دهستان شراء بخش كبودرآهنگ شهرستان همدان مىباشد . ( 2 ) . « كوه بزرگى هم از دور سمت چپ جاده پيدا بود . مه داشت . گفتند قانلىداغ است » . ( سفرنامهء عتبات ، ص 39 ) .